អាពាហ៍ពិពាហ៍ គឺជាអន្តរកាលជីវិតដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមមួយ ដែលតំណាងឱ្យការរួមរស់បង្កើតគ្រួសារថ្មី ក្តីស្រឡាញ់ និងការបន្តពូជពង្ស។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏នៅក្នុងបរិបទសង្គមទំនើបនាពេលបច្ចុប្បន្ន «ពិធីមង្គលការ» បានប្រែប្រួលពីពិធីសាសនានិងប្រពៃណីដ៏សាមញ្ញនិងថ្លៃថ្នូរ ទៅជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវភាព សម្ភារនិយម និងការប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងស្រួចស្រាល់។ សម្រាប់យុវជនឬកូនចៅដែលកើតចេញពីគ្រួសារមានជីវភាពខ្វះខាតឬ«កូនអ្នកក្រ» អាពាហ៍ពិពាហ៍មិនមែនត្រឹមតែជាការសម្រេចចិត្តលើផ្នែកបេះដូងនោះទេ ប៉ុន្តែវាបានក្លាយជា«ជញ្ជាំងដែក»នៃភារកិច្ចហិរញ្ញវត្ថុ និងជាសម្ពាធសង្គមដ៏ធ្ងន់ធ្ងរដែលពួកគេត្រូវខិតខំទម្លុះនិងពុះពារឆ្លងកាត់យ៉ាងវេទនា។

ប្រសិនបើយើងពិនិត្យឱ្យស៊ីជម្រៅចំពោះឫសគល់នៃបញ្ហានេះ ឧបសគ្គនៃការរៀបការរបស់កូនអ្នកក្រមិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យនោះឡើយ។ ផ្ដើមចេញពីការប្រែប្រួលតម្លៃប្រពៃណីទៅជា«សម្ភារនិយម» ថ្លៃបណ្ណាការ ដែលដើមឡើយជាសញ្ញានៃការដឹងគុណចំពោះឪពុកម្តាយខាងស្រី និងជាសិរីមង្គលតំណាងឱ្យការតាំងចិត្ត ឥឡូវនេះបានប្រែប្រួល​បន្តិចម្តងៗទៅជា«តម្លៃទីផ្សារ» ឬជញ្ជីងវាស់វែងកិត្តិយសរបស់គ្រួសារទៅវិញ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ ស្តង់ដានៃការរៀបចំមង្គលការ មិនថាជារោងការ ម្ហូបអាហារ ការតុបតែង ភ្លេង និងការថតរូបទេ ត្រូវបានរុញច្រានឱ្យហក់ឡើងថ្លៃខ្ពស់កប់ពពក ដោយសារឥទ្ធិពលនៃវប្បធម៌បង្អួតលើបណ្តាញសង្គម និងការប្រកួតប្រជែងមុខមាត់ក្នុងសង្គម។

​បន្ថែមលើនេះទៅទៀត គម្លាតសេដ្ឋកិច្ចនិងភាពមិនទៀងទាត់នៃប្រាក់ចំណូល បានបង្កជាឧបសគ្គយ៉ាងធំធេង ដោយសារគ្រួសារក្រីក្រភាគច្រើនខ្វះ«លំហូរទុនបម្រុង»។ កូនៗ​ក្នុងគ្រួសារទាំងនេះ ច្រើនតែជា«ជំហរចំណូលចម្បង» ដែលត្រូវរែកពុនជីវភាពឪពុកម្តាយ និងការសិក្សារបស់ប្អូនៗ។ ដូចនេះ ការតម្រូវឱ្យសន្សំប្រាក់រាប់ពាន់ឬរាប់ម៉ឺនដុល្លារសម្រាប់តែពិធីមួយថ្ងៃឬសម្រាប់ការភ្ជាប់ចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ គឺជាបន្ទុកស្ទើរតែហួសពីសមត្ថភាពរបស់ពួកគេទៅហើយ។ កត្តានេះត្រូវបានបន្ថែមទម្ងន់ដោយផ្នត់គំនិត «ខ្លាចលក់មុខ» និងសម្ពាធនៃការប្រៀបធៀបនៅក្នុងវប្បធម៌សង្គម ដែលឱ្យតម្លៃលើ«មុខមាត់សំបកក្រៅ» ច្រើនជាង«សុខមាលភាពហិរញ្ញវត្ថុពិតប្រាកដ»ឬសេចក្ដីស្រឡាញ់ស្មោះរបស់កូនកម្លោះនិងកូនក្រមុំ រហូតធ្វើឱ្យឪពុកម្តាយឬសាម៉ីខ្លួនមិនហ៊ានរៀបចំពិធីតូចតាចតាមលទ្ធភាពពិតរបស់ខ្លួន ដោយសារតែភ័យខ្លាចមានការរើសអើង ការមើលងាយ ឬការនិន្ទាពីមជ្ឈដ្ឋានជុំវិញខ្លួន។

វិបាកដែលហូរចេញពីបាតុភូតនេះ បានបង្កើតជាប្រព័ន្ធប៉ះពាល់ជាខ្សែចង្វាក់យ៉ាងជូរចត់។ ដើម្បីបង្កើតពិធីមួយឱ្យ«ស្មើមុខស្មើមាត់ជាមួយអ្នកមានលទ្ធភាព» គ្រួសារក្រីក្រជាច្រើនត្រូវបង្ខំចិត្តខ្ចីបុលពីប្រភពក្រៅប្រព័ន្ធ ឬគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុដែលមានអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់។ លទ្ធផលចុងក្រោយគឺ «រីករាយមួយថ្ងៃ ឈឺក្បាលច្រើនឆ្នាំ» ដោយប្តីប្រពន្ធថ្មីថ្មោងត្រូវចាប់ផ្តើមជីវិតរួមគ្នាក្នុងស្ថានភាពជំពាក់បំណុលគេវណ្ឌក។ បញ្ហានេះមិនត្រឹមតែបណ្តាលឱ្យមានសម្ពាធផ្លូវចិត្ត និងជម្លោះក្នុងគ្រួសាររហូតឈានដល់ការបែកបាក់ស្នេហាដែលបានកសាងមកជាច្រើនឆ្នាំប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏បានបំផ្លាញអនាគតកូនចៅ និងសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារទាំងមូលដែរ។ នៅពេលដែលធនធានសន្សំទាំងអស់ត្រូវចំណាយអស់គ្មានសល់ទៅលើពិធីការ គូស្រករថ្មីថ្មោងគ្មានដើមទុនសម្រាប់វិនិយោគលើអាជីវកម្ម គ្មានលទ្ធភាពទិញផ្ទះសម្បែង ឬគ្មានថវិកាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ថែទាំនិងផ្តល់ការអប់រំល្អដល់កូនៗនាពេលអនាគតឡើយ ដែលនេះហើយគឺជាដើមហេតុធ្វើឱ្យ«វដ្តនៃភាពក្រីក្រ» បន្តកើតមានពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ចំពោះគ្រួសារក្រីក្រ។

​តើល្មមដល់ពេលដែលសង្គមយើងត្រូវភ្ញាក់រលឹក និងផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតនេះហើយឬនៅ! តើយើងគួរបន្តបណ្តោយឱ្យ«ការចង់បានការសរសើរមួយថ្ងៃពីភ្ញៀវដែលហូបចុកហើយត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ» មកបំផ្លាញសេចក្តីសុខនិងអនាគត២០ទៅ៣០ឆ្នាំខាងមុខរបស់កូនចៅយើងដែរឬទេ? តើកិត្តិយសពិតប្រាកដស្ថិតនៅលើចំនួនតុ រោងការ ឬស្ថិតនៅលើស្នាមញញឹមគ្មានបំណុលរបស់ប្តីប្រពន្ធថ្មោងថ្មី?

​ដើម្បីបំបែកខ្សែខ្នោះនេះ គូស្នេហ៍និងគ្រួសារត្រូវហ៊ានឈរលើការណ៍ពិត ដោយផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈពី«ធ្វើមង្គលការដើម្បីបង្ហាញសង្គម» មកជា «ធ្វើមង្គលការដើម្បីសេចក្តីសុខ និងអនាគតនៃកូនៗ»របស់ខ្លួន។ ការរៀបចំ «អាពាហ៍ពិពាហ៍សាមញ្ញ» ដោយអញ្ជើញតែសាច់ញាតិនិងមិត្តជិតស្និទ្ធ មិនមែនជាភាពទន់ខ្សោយឬអន់ថយនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាជម្រើសប្រកបដោយស្មារតីឆ្លាតវៃនិងក្លាហានបំផុត ដែលអាចកាត់បន្ថយចំណាយបានរហូតដល់ ៥០% ទៅ ៧០%។ ជាមួយគ្នានេះ ថ្លៃបណ្ណាការគួរតែត្រូវបានបកស្រាយឡើងវិញ ដោយចាត់ទុកវាជា «និមិត្តរូបនៃការផ្តល់កិត្តិយស» និងជា «ដើមទុនបង្កើតគ្រួសារថ្មី» ដែលឪពុកម្តាយប្រគល់ត្រឡប់ទៅឱ្យកូនៗយកទៅកសាងជីវិត មិនមែនជាប្រាក់ទិញដូរឬចំណាយលើការបង្អួតឡើយ។ បន្ថែមពីនេះ យុវជនខ្លួនឯងត្រូវតែមានការអប់រំផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុច្បាស់លាស់មុនពេលរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ដោយបែងចែកថវិកាជាពីរផ្នែកដាច់ដោយឡែកពីគ្នា គឺថវិកាមួយផ្នែកតូចសមរម្យសម្រាប់បំពេញកិច្ចពិធីការ និងថវិកាភាគច្រើនលើសលប់សម្រាប់ធ្វើជាសសរទ្រទ្រង់ជីវិត និងជាគ្រឹះវិនិយោគនាពេលអនាគត។

​ក្នុងពេលយូរអង្វែងទៅមុខ ឥស្សរជនសង្គម អ្នកមានឥទ្ធិពលលើបណ្តាញសង្គម និងថ្នាក់ដឹកនាំគ្រប់កម្រិត គួរតែធ្វើជាគំរូក្នុងការរៀបចំពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍សាមញ្ញ ប៉ុន្តែមានន័យនិងថ្លៃថ្នូរ ដើម្បីបង្កើតជាចលនាសង្គម និងការផ្លាស់ប្តូរស្តង់ដាសង្គមឱ្យមើលឃើញថា«ភាពសាមញ្ញ គឺជាភាពស៊ីវិល័យ»។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋនិងប្រព័ន្ធអប់រំត្រូវតែបន្តពង្រឹងការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញនិងបង្កើតឱកាសការងារដែលមានប្រាក់ចំណូលសមរម្យ ដើម្បីលើកកម្ពស់សមត្ថភាពសេដ្ឋកិច្ចយុវជនឱ្យមានម្ចាស់ការលើខ្លួនឯង។

​អាពាហ៍ពិពាហ៍របស់កូនអ្នកក្រ មិនត្រូវនិងមិនអាចក្លាយជា«អន្ទាក់បំណុល» ឬជា «ពិធីកាត់ទោសហិរញ្ញវត្ថុ»នៃជីវិតឡើយ! សេចក្តីថ្លៃថ្នូរនិងភាពស្រស់ស្អាតពិតប្រាកដនៃអាពាហ៍ពិពាហ៍ មិនដែលវាស់វែងដោយប្រវែងនៃរោងការ ចំនួនតុម្ហូប ឬពន្លឺចែងចាំងនៃគ្រឿងអលង្ការនោះទេ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានវាស់វែងដោយក្តីស្រឡាញ់ ការយោគយល់ និងសមត្ថភាពក្នុងការកាន់ដៃគ្នារក្សាសន្តិភាពផ្លូវចិត្ត និងបង្កើតទ្រព្យសម្បត្តិក្រោយពេលរៀបការ។ សង្គមមួយដែលបង្ខំឱ្យកូនអ្នកក្រត្រូវលក់ដី ខ្ចីបុល ឬធ្លាក់ខ្លួនដុនដាប ដើម្បីត្រឹមតែទិញយក«ការសរសើរមួយថ្ងៃពីអ្នកដទៃ» គឺជាសង្គមដែលត្រូវតែកែប្រែជាបន្ទាន់។ វាដល់ពេលដែលយើងត្រូវរួមគ្នារំលាយចោលនូវជំនឿខុសឆ្គងទាំងនេះ ហើយសង់ស្ពានមាសស្ពានប្រាក់ពិតប្រាកដ គឺ «ការរៀបការដោយភាពស្មោះត្រង់ និងសាមញ្ញ» ដើម្បីឱ្យយុវជនគ្រប់រូប មិនថាក្រឬមាន អាចចាប់ផ្តើមជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍ដោយគ្មានឧបសគ្គ ដោយស្នាមញញឹម បេះដូងស្រឡះ និងអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាង៕

ដោយ បណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង អ្នកជំនាញទស្សនវិជ្ជា និងសមាជិកបម្រុងនៃ​រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា