(ភ្នំពេញ)៖ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៧ បានប្រកាសឲ្យបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ ចំពោះការលក់អាវយឺត ដែលមានពាក្យថាពាក្យអសុរោះជាច្រើន។

យោងតាមក្រសួងវប្បធម៌ ក្រោយពិនិត្យឃើញមានការតាំងលក់អាវយឺត ដែលរំលេចនូវខ្លឹមសារគ្រោតគ្រាត មិនសមរម្យ អសុរោះ នាព្រឹកថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រុមការងារមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈខេត្តកំពង់ធំ សហការជាមួយរដ្ឋបាលស្រុកប្រាសាទសំបូរ បានចុះទៅធ្វើការអប់រំណែនាំ និងបានធ្វើកិច្ចសន្យាបញ្ឈប់ការតាំងបង្ហាញ និងលក់ដូរសំលៀកបំពាក់ដែលមានរំលេចនូវខ្លឹមសារ គ្រោតគ្រាត មិនសមរម្យ អសុរស ទាំងនេះ ដែលជាទង្វើអសីលធម៌នៅក្នុងសង្គម៕

អំពើបៀតបៀនឬការគំរាមកំហែង ដែលគេនិយមហៅថា ប៊ូលី (Bullying) គឺជាអាកប្បកិរិយា ឬសកម្មភាពអាក្រក់ដែលធ្វើឡើងដោយចេតនា ក្នុងគោលបំណងបង្កការឈឺចាប់ ធ្វើបាប បំភិតបំភ័យ ឬដាក់សម្ពាធទៅលើអ្នកដទៃ ជាពិសេស លើកុមារឬជនងាយរងគ្រោះក្នុងស្ថានភាពដែលជនរងគ្រោះមានការលំបាកក្នុងការការពារខ្លួន។ ក្នុងបរិបទសង្គមនិងការអប់រំ ពាក្យទាំងនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងន័យផ្សេងៗគ្នា។ ប៊ូលី អាចសំដៅដល់ការបៀតបៀនឬការធ្វើបាប ជាពាក្យទូទៅដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ច្រើនបំផុត ដើម្បីបង្ហាញពីអំពើឈ្លានពានលើអ្នកដទៃ។ហើយវាក៏សំដៅដល់ ការគំរាមកំហែងដែរ គេអាចប្រើប្រាស់បានក្នុងករណីដែលអំពើបៀតបៀននោះមានលក្ខណៈគំរាមយកឈ្នះ ឬបំភិតបំភ័យ។

អំពើនេះអាចកើតមានឡើងក្នុងទម្រង់ជាច្រើន ដូចជា ការប្រើប្រាស់ពាក្យសម្តីជេរប្រមាថ និងមើលងាយ ការប្រើអំពើហិង្សារាងកាយដូចជាការវាយដំ និងជំរុញទាញ ព្រមទាំងការបៀតបៀនតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល (Cyberbullying) តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត ឬផ្ញើសារគំរាមកំហែងជាដើម។

ការប៊ូលីឬអំពើឈ្លានពាននិងគំរាមកំហែងលើកុមារ មិនមែនគ្រាន់តែជាជម្លោះក្មេងៗ ឬជាអាកប្បកិរិយាធម្មតាដែលនឹងរលាយបាត់ទៅតាមពេលវេលានោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា«ពិសពុលរ៉ាំរ៉ៃ» ដែលជ្រាបចូលទៅបំផ្លាញឫសគល់នៃការលូតលាស់របស់មនុស្ស។ នៅពេលកុមារម្នាក់ត្រូវរងគ្រោះដោយការប៊ូលី ឥទ្ធិពលអាក្រក់របស់វាមិនត្រឹមតែបង្កឱ្យមានការឈឺចាប់ផ្លូវកាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាបានបង្កើតជាស្រមោលអន្ធការគ្របដណ្តប់លើជីវិតកុមារស្ទើរតែទាំងស្រុង។ ការស្វែងយល់ឱ្យបានស៊ីជម្រៅអំពីបាតុភូតនេះ តម្រូវឱ្យយើងពិនិត្យមើលបរិយាកាសចម្បងទាំងបីដែលកុមាររស់នៅ គឺគ្រួសារ សាលារៀន និងសហគមន៍ ដោយឆ្លុះបញ្ចាំងតាមមុំចិត្តវិទ្យា ទស្សនវិជ្ជា សិទ្ធិមនុស្ស និងសិទ្ធិកុមារ ដើម្បីស្វែងរកផ្លូវចេញប្រកបដោយចីរភាព។

​ក្នុងបរិបទគ្រួសារ ដែលគួរតែជាជម្រកមានសុវត្ថិភាពបំផុតសម្រាប់កុមារ ជារឿយៗប្រែជាកន្លែងដំបូងបង្អស់ដែលចាប់ផ្តើមការប៊ូលីតាមរយៈការប្រើអំពើហិង្សា ការជេរប្រមាថ ការប្រៀបធៀប ឬការដាក់សម្ពាធផ្លូវចិត្តពីឪពុកម្តាយ បងប្អូន ឬសាច់ញាតិ។ តាមទស្សនៈចិត្តវិទ្យា អាកប្បកិរិយាបែបនេះ បំផ្លាញទំនុកចិត្តបុគ្គល និងបង្កើតជាភាពតានតឹងរ៉ាំរ៉ៃ ព្រមទាំងបំផ្លាញទំនាក់ទំនងល្អ ដែលធ្វើឱ្យកុមារធំធាត់ឡើងជាមួយក្តីភ័យខ្លាច និងខ្វះភាពក្លាហាន។ ផ្អែកលើទស្សនវិជ្ជាអត្ថិភាពនិយម ការប៊ូលីក្នុងគ្រួសារបានបង្រួមតម្លៃរបស់កុមារឱ្យទៅជាត្រឹមតែ «វត្ថុ» ឬ «ឧបករណ៍» សម្រាប់បំពេញចិត្តអ្នកដទៃ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេបាត់បង់អត្ថន័យនៃជីវិត និងភាពជាម្ចាស់លើខ្លួនឯង។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ឥរិយាបថបែបនេះរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើ អនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិកុមារ (CRC) ត្រង់មាត្រាទី១៩ ដែលតម្រូវឱ្យរដ្ឋ និងអាណាព្យាបាលការពារកុមារពីគ្រប់ទម្រង់នៃការរំលោភបំពានផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត។

​ឈានដល់បរិយាកាសសាលារៀន ដែលជាកន្លែងបណ្តុះបណ្តាលចំណេះដឹង និងសង្គមភាវូបនីយកម្ម ការប៊ូលី អាចស្តែងឡើងតាមរយៈការបង្អាប់ ការរើសអើង ការវាយតប់ ឬការគំរាមកំហែងលើបណ្តាញសង្គម។ ផ្នែកចិត្តវិទ្យាបង្ហាញថា កុមារដែលរងគ្រោះនៅសាលារៀនតែងប្រឈមនឹងជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត ភាពតក់ស្លុត ការធ្លាក់ចុះសមិទ្ធផលសិក្សា និងក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរអាចឈានទៅដល់ការគិតចង់បញ្ចប់ជីវិតខ្លួនឯង។ ប្រសិនបើយើងពិនិត្យតាមក្រមសីលធម៌ និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ទស្សនវិទូ អ៊ីម៉ានុយអែលខាន់(Immanuel Kant) មនុស្សគ្រប់រូបមាន «សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ» ដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន ដូច្នេះការប៊ូលីនៅសាលារៀនគឺជាការប្រព្រឹត្តចំពោះកុមារក្នុងនាមជា «មធ្យោបាយ» ដើម្បីស្វែងរកអំណាច ឬភាពសប្បាយរីករាយរបស់អ្នកដទៃតែប៉ុណ្ណោះ។ សកម្មភាពទាំងនេះជាន់ឈ្លីដោយផ្ទាល់លើសិទ្ធិទទួលបានការអប់រំក្នុងបរិយាកាសសុវត្ថិភាព និងសិទ្ធិត្រូវបានការការពារពីការប្រមាថមើលងាយ ដូចដែលមានចែងក្នុងមាត្រាទី២៨ និងទី២៩ នៃអនុសញ្ញាសិទ្ធិកុមារ។

​ចំពោះកម្រិតសហគមន៍ ការប៊ូលីកើតឡើងតាមរយៈការរើសអើងជាតសាសន៍ ឋានៈសង្គម រូបរាងកាយ ឬពិការភាព ដែលធ្វើឱ្យកុមារមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនជាមនុស្សក្រៅសង្គម បាត់បង់ជំនឿចិត្តលើមនុស្សជុំវិញខ្លួន និងអាចបង្កើតជា «វដ្តចងគំនុំ» ដោយប្រែក្លាយកុមាររងគ្រោះឱ្យទៅជាអ្នកប៊ូលីអ្នកដទៃវិញនាពេលអនាគត។ តាមទស្សនៈទស្សនវិជ្ជាសហគមន៍និយម (Communitarianism) សង្គមមួយដែលមិនអាចការពារកុមារបាន គឺសង្គមដែលកំពុងចុះខ្សោយតម្លៃសីលធម៌រួម ពីព្រោះដូចពាក្យស្លោកបុរាណមួយពោលថា «ក្មេងម្នាក់ត្រូវការភូមិទាំងមូលដើម្បីចិញ្ចឹមបីបាច់» ប្រសិនបើភូមិនោះបណ្តោយឱ្យមានអំពើហិង្សា នោះសហគមន៍នោះ​កំពុងបំផ្លាញអនាគតរបស់ខ្លួនឯង។ ការបណ្តែតបណ្តោយឱ្យមានការប៊ូលីក្នុងសហគមន៍ រំលោភលើគោលការណ៍គ្រឹះនៃសិទ្ធិមនុស្ស និងមាត្រាទី២ នៃអនុសញ្ញាសិទ្ធិកុមារ ដែលធានាថា កុមារគ្រប់រូបត្រូវទទួលបានសមភាព និងការការពារដោយគ្មានការរើសអើងណាមួយឡើយ។

​ដើម្បីលុបបំបាត់ដំបៅមហារីកសង្គមមួយនេះ យើងត្រូវការដំណោះស្រាយជាប្រព័ន្ធ និងមានចីរភាពដែលផ្តើមចេញពីគ្រប់កម្រិត។ នៅក្នុងគ្រួសារ ឪពុកម្តាយត្រូវផ្លាស់ប្តូរការអប់រំដោយឈរលើការយល់ចិត្ត បង្កើតវប្បធម៌ស្តាប់កូនៗដោយគ្មានការវិនិច្ឆ័យ បញ្ឈប់ការប្រើអំពើហិង្សា និងការប្រៀបធៀបកូនជាមួយអ្នកដទៃ។ នៅកម្រិតសាលារៀន ត្រូវដាក់ចេញនូវ«គោលនយោបាយអត់ឱនកម្រិតសូន្យ» (Zero Tolerance Policy) ចំពោះអំពើប៊ូលីគ្រប់ទម្រង់ បញ្ចូលការអប់រំសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្ត និងបង្កើតប្រព័ន្ធប្រឹក្សាយោបល់ប្រកបដោយទំនុកចិត្ត និងសុវត្ថិភាពសម្រាប់សិស្ស។ ដោយឡែកសម្រាប់សហគមន៍ និងអាជ្ញាធររដ្ឋ ត្រូវបង្កើនយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយអប់រំសាធារណៈដើម្បីផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតសង្គម ព្រមទាំងពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ការពារកុមារឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។

ជាការសន្និដ្ឋាន ការប៊ូលីមិនមែនជារឿងធម្មតាដែលកុមារត្រូវទ្រាំទ្រនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាកាតព្វកិច្ចសីលធម៌ និងសិទ្ធិមនុស្សរបស់យើងទាំងអស់គ្នា ក្នុងការធានាថាកុមារគ្រប់រូបបានធំធាត់ឡើងក្នុងបរិយាកាសដែលពោរពេញដោយក្តីស្រឡាញ់ សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងសុវត្ថិភាពបំផុត៕

ដោយ បណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង អ្នកជំនាញទស្សនវិជ្ជា និងសមាជិកបម្រុងនៃ​រាជបណ្ឌិត្យ​សភាកម្ពុជា

ទោះបីជាបច្ចុប្បន្នការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាអាចធ្វើបានយ៉ាងងាយតាមមធ្យោបាយឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិច ក៏ប៉ុន្តែការជួបដោយផ្ទាល់គឺពិតជាផ្សារភ្ជាប់មនោសញ្ចេតនាជ្រាលជ្រៅ និងកក់ក្តៅជាង។
ខាងក្រោមនេះជាសារផ្ញើទៅមក បន្ទាប់ពីការជួបសួរសុខទុក្ខផ្ទាល់រវាងគ្រូ និងសិស្ស បង្ហាញនូវការ

គោរព និងដឹងគុណ ៖

សិស្ស ៖ «ថ្ងៃនេះពួកខ្ញុំពិតជាសប្បាយរីករាយខ្លាំងណាស់ ដែលលោកគ្រូបានអនុញ្ញាតអោយពួកយើង ជួបសួរសុខទុក្ខលោកគ្រូដោយផ្ទាល់។ លើសពីនេះទៅទៀត លោកគ្រូបានឲ្យកាដូដ៏ពិសេសមួយដែលជាសៀវភៅសរសេរ និងចងក្រងដោយលោកគ្រូផ្ទាល់ បូករួមការណែនាំ និងចែករំលែកបទពិសោធន៍ផ្ទាល់របស់លោកគ្រូ។
សិស្សជូនពរលោកគ្រូឲ្យ មានសុខភាពល្អរឹងមាំ និងទេវតាតាមថែឲ្យមានក្ដីសុខ ដើម្បីអោយលោកគ្រូបន្តកិច្ចការងារប្រទេសជាតិយើងទៅទៀត។»

គ្រូ ៖
«សូមអរគុណ”ប្អូន!ប្អូនៗៗៗៗៗៗ ទាំងអស់ដែលបាននឹករលឹកដល់លោកគ្រូ!!!!!
លោកគ្រូសែនរំភើបក្នុងចិត្តខ្លាំងណាស់!!!ដែលប្អូនៗទាំងឡាយ បាននឹករលឹកមក ដល់លោកគ្រូ!!! ហើយបាននាំគ្នាមកសួរសុខទុក្ខលោកគ្រូដល់ផ្ទះ …
សូមឲ្យប្អូនៗទាំងអស់ ទាំងជិតទាំងឆ្ងាយ ទទួលបានជោគជ័យជានិច្ចនិរន្តក្នុងជីវិត!!!ក្នុងគ្រប់កាលៈទេសៈ!!!
និងសុំកុំឲ្យភ្លេចទឹកដីខ្មែរយើងដ៏សែនកំសត់នេះ……»
លោកគ្រូ រស់ ចន្ត្រាបុត្រ