ក្រសួងសុខាភិបាលបានប្រកាសនៅព្រឹកថ្ងៃអង្គារទី១៥ ខែកញ្ញានេះថា ចំនួនមនុស្សដែលមានអាយុ ១០០ ឆ្នាំឡើងទៅនៅទូទាំងប្រទេសជប៉ុន បានកើនឡើងលើសពី ១០០,០០០ នាក់ជាលើកដំបូង។

យោងតាមធនាគារពិភពលោក ជប៉ុនមានប្រជាជនដែលមានវ័យចំណាស់ជាងគេលំដាប់ទី២ លើពិភពលោក បន្ទាប់ពីប្រទេសម៉ូណាកូ ដោយមានអាយុមធ្យម (median age) គឺ ៤៩,៩ ឆ្នាំ។

ការស្ទង់មតិចុងក្រោយរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយមុនថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈប្រចាំឆ្នាំ «ទិវាគោរពមនុស្សចាស់» នៅសប្តាហ៍ក្រោយ បានបង្ហាញថា ចំនួនមនុស្សដែលមានអាយុ ១០០ ឆ្នាំ ឬលើសពីនេះ មានចំនួន ១០៧,៦៧៧ នាក់ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា។

ក្រសួងបានបញ្ជាក់ថា នេះជាលើកដំបូងហើយដែលចំនួនមនុស្សដែលមានអាយុ ១០០ ឆ្នាំឡើងទៅបានកើនឡើងលើសពី ១០០,០០០ នាក់ ចាប់តាំងពីការកត់ត្រាបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៦៣ មក ដោយក្នុងនោះប្រហែល ៩០ ភាគរយគឺជាស្ត្រី។ វាគឺជាការកើនឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មានអស់រយៈពេល ៥៦ ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា។

យ៉ាងណាម៉ិញ ទិន្នន័យកាលពីខែមិថុនាបានបង្ហាញថា អត្រានៃការមានកូនរបស់ប្រទេសជប៉ុនបានធ្លាក់ចុះម្តងទៀតកាលពីឆ្នាំមុនដល់កម្រិតទាបបំផុតថ្មីមួយ ដែលបញ្ជាក់ឱ្យឃើញពីវិបត្តិប្រជាសាស្ត្រកំពុងជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់ប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេលំដាប់ទី៤ របស់ពិភពលោកមួយនេះ។

បញ្ហាបន្ទាន់ដែលកំពុងវិវត្តជាបណ្តើរៗនេះ បាននិងកំពុងបង្កឱ្យមានការខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្ម ការកើនឡើងយ៉ាងគំហុកនៃចំណាយលើសន្តិសុខសង្គម និងការថយចុះនៃមូលដ្ឋានប្រមូលពន្ធ៕

យន្តហោះចម្បាំងរបស់ NATO បានបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (drone) មួយគ្រឿងនៅពីលើប្រទេសលីទុយអានី។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់ប្រធានាធិបតីនៃប្រទេសនៅតំបន់បាល់ទិកមួយនេះកាលពីព្រឹកថ្ងៃអង្គារ ទី១៥កញ្ញានេះ ដែលជាហេតុការណ៍សន្តិសុខដ៏ក្តៅគគុកមួយនៅតំបន់ព្រំដែនភាគខាងកើតនៃសម្ព័ន្ធភាពយោធានេះ ក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន។

ប្រទេសលីទុយអានី ឡាតវី និងអេស្តូនី ដែលជាសមាជិក NATO និងមានព្រំដែនជាប់គ្នាវែងជាមួយរុស្ស៊ី តែងតែរាយការណ៍អំពីការហោះចូលដោយខុសច្បាប់នៃយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក ចាប់តាំងពីទីក្រុងមូស្គូបានបើកការឈ្លានពានទ្រង់ទ្រាយធំលើអ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ ២០២២ មក។

យោងតាមលោក Gitanas Nauseda បានឱ្យដឹងថា «យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកមួយគ្រឿងដែលទើបតែហោះចូលមកក្នុងដែនអាកាសលីទុយអានី ត្រូវបានបំផ្លាញដោយយន្តហោះចម្បាំងរបស់ NATO»។

លោកបានបន្ថែមថា «ស្របពេលដែលរុស្ស៊ីកំពុងបង្កើនការឈ្លានពានប្រឆាំងនឹងអ៊ុយក្រែន ការត្រៀមខ្លួនរួចរាល់បែបនេះគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់តំបន់របស់យើង»។

យោងតាមវិទ្យុជាតិលីទុយអានី (LRT) ដែលដកស្រង់ទិន្នន័យបឋមពីមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងវិបត្តិជាតិ (NKVC) យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកនោះបានហោះមកពីប្រទេសជិតខាងគឺបេឡារុស ហើយកំពុងធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅទិសខាងលិច។ ដោយបន្តថា វាបានធ្លាក់នៅក្នុងតំបន់ជនបទមួយក្បែរបឹង Kaunas ដែលស្ថិតនៅចំកណ្តាលប្រទេស។

ជាមួយគ្នានេះលោក Kestutis Budrys រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលីទុយអានី បានអរគុណដល់សម្ព័ន្ធមិត្តថា «វត្តមានរបស់ពួកគេជួយការពារដែនអាកាស និងពង្រឹងសន្តិសុខរបស់យើង។ ហើយនេះគឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ល្អបំផុតនៃសាមគ្គីភាព និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ដែលផ្ញើសារយ៉ាងច្បាស់ថា NATO នៅតែមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ មានការប្តេជ្ញាចិត្ត និងត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ជានិច្ច»៕

គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតរបស់ប្រទេសថៃ បានចោទប្រកាន់សមាជិកព្រឹទ្ធសភាដែលកំពុងកាន់តំណែងចំនួន ២៦រូប កាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី១៤ ខែកញ្ញានេះ ថាបានឃុបឃិតគ្នាក្នុងការរៀបចំលទ្ធផលបោះឆ្នោតព្រឹទ្ធសភា ក្នុងការតែងតាំងឱ្យ អានុទីន ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ។ នេះគឺជាករណីអាស្រូវនៃការទិញសន្លឹកឆ្នោត ដែលបានបង្កឱ្យមានការតវ៉ា ហើយអាចឈានទៅដល់ការជាប់ពន្ធនាគារ

គណៈកម្មការនេះបានបញ្ជាក់ថា ខ្លួននឹងបញ្ជូនសំណុំរឿងនេះទៅកាន់តុលាការកំពូល ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាពាក់ព័ន្ធនឹងសមាជិកព្រឹទ្ធសភាដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយគណបក្សរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul។

បុគ្គលទាំង ២៦រូបនេះ ស្ថិតក្នុងចំណោមមនុស្ស ៧៧នាក់ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ក្នុងករណីរឿងអាស្រូវនេះ រួមជាមួយបេក្ខជនព្រឹទ្ធសភាដែលមិនជាប់ឆ្នោតចំនួន ៣៦រូប និងតួអង្គនយោបាយផ្សេងទៀតចំនួន ១៥រូប ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទក្លែងបន្លំការបោះឆ្នោត។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ឈ្មោះរបស់ពួកគេមិនត្រូវបានបញ្ចេញជាសាធារណៈនោះទេ។

ជាទូទៅ ព្រឹទ្ធសភាមានតួនាទីពិនិត្យមើលសេចក្តីព្រាងច្បាប់ដែលអនុម័តដោយសភាជាន់ទាប និងតែងតាំងប្រធានស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលសំខាន់ៗ ដូចជាតុលាការធម្មនុញ្ញ គណៈកម្មការជាតិប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតជាដើម។

យ៉ាងណាម៉ិញ ការបោះឆ្នោតដែលមានភាពចម្រូងចម្រាសនេះបានធ្វើឡើងនៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ដែលជាការបោះឆ្នោតលើកដំបូងចាប់តាំងពីមានរដ្ឋប្រហារកាលពីមួយទសវត្សរ៍មុន ដែលកាលនោះសមាជិកព្រឹទ្ធសភាត្រូវបានជ្រើសរើសដោយយោធា។

ជំនួសឱ្យការបោះឆ្នោតដោយផ្ទាល់ពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋថៃ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាត្រូវបានជ្រើសរើសដោយបេក្ខជនព្រឹទ្ធសភាផ្សេងទៀត ដើម្បីតំណាងឱ្យវិស័យចំនួន ២០ផ្សេងៗគ្នា រួមមាន វិស័យយុត្តិធម៌ អប់រំ សុខភាពសាធារណៈ ឧស្សាហកម្ម សិល្បៈ និងកីឡា។

យោងតាមអ្នកវិភាគ សមាជិកចំនួន ២០០រូបដែលត្រូវបានជ្រើសរើសតាមរយៈដំណើរការបីជុំនេះ រួមមានអតីតមន្ត្រីរាជការ មន្ត្រីយោធា និងនគរបាលមួយចំនួនធំ ក៏ដូចជាអ្នកគាំទ្រជាច្រើននៃគណបក្សអភិរក្សនិយម Bhumjaithai របស់លោក អានុទីន (Anutin)។

ចំពោះបញ្ហានេះ គណៈកម្មការមានរយៈពេល ៦០ថ្ងៃដើម្បីដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅកាន់តុលាការកំពូល ដែលបន្ទាប់មកតុលាការត្រូវសម្រេចចិត្តថាតើនឹងទទួលយកសំណុំរឿងនេះមកជំនុំជម្រះដែរឬទេ។ ប្រសិនបើត្រូវបានរកឃើញថាមានទោស អ្នកប្រព្រឹត្តល្មើសអាចប្រឈមមុខនឹងការជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ ១០ឆ្នាំសម្រាប់បទល្មើសនីមួយៗ ពិន័យជាប្រាក់ ២០០,០០០បាត (៦,០០០ដុល្លារអាមេរិក)។

ទោះបីជាមានការប្រកាសកាត់ទោស និងបាតុកម្មយ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែសំណុំរឿងនេះបានអូសបន្លាយអស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកហើយ ខណៈកាលពីថ្ងៃអាទិត្យកន្លងទៅប្រជាជនថៃរាប់រយនាក់បានដើរដង្ហែក្បួននៅក្នុងទីក្រុងបាងកក ដើម្បីទាមទារឱ្យមានការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការលើមនុស្សចំនួន ២២៩ នាក់ នៅក្នុងការតវ៉ាមួយដែលរៀបចំឡើងដោយអង្គការឃ្លាំមើល iLaw។

ក្នុងដំណើរបាតុកម្មនោះលោក Yingcheep Atchanont នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការ iLaw បានសន្យាថានឹងបញ្ចេញឯកសារជាច្រើន ដែលលោកអះអាងថាបានមកពីការស៊ើបអង្កេតរបស់គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត ប្រសិនបើតុលាការកំពូលមិនបើកសវនាការលើសំណុំរឿងនេះទេ៕