ពត៌មានទូទៅ
តើកម្ពុជាគួរដោះស្រាយបែបណាខណ:ថៃបន្តសង់សំណង់រឹងលើដីរបស់ខ្លួន?

លោកបណ្ឌិត អ៊ិន សុផល គឺជាសាស្ត្រាចារ្យ និងជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅ បានសរសេរតាមទំព័រហ្វេសបុកផ្ទាល់ខ្លួន ដោយបង្ហាញពីការពិតដែលនាំឱ្យថៃបន្តលើកពេលក្នុងកិច្ចប្រជុំ JBC និងប្រាប់ពីយុទ្ធសាស្រ្តត្រូវប្រយ័ត្ន និងតបតជាមួយថៃ ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ និងទៅថ្ងៃអនាគត។
Netra Post សូមដកស្រង់សំណេរទាំងស្រុងពីបណ្ឌិត អ៊ិន សុផល ដែលជាសាស្ត្រាចារ្យ និងជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅ។
១.ថៃពន្យាពេលដល់ក្រោយបោះឆ្នោតនិងរៀបចំរដ្ឋាភិបាលថ្មី (មិនស្រួលជាប់គាំង) អាចត្រូវការពេល ពី៣ទៅ៥ខែ ដូច្នេះថៃប្រើលេសនេះ ដើម្បីឈួសឆាយផ្ទះប្រជាជពលរដ្ឋនិងអគាររដ្ឋបាលផ្សេងៗឱ្យអស់ទាំងស្រុងដើម្បីបំបាត់អ្វីដែលជាអត្តសញ្ញាណរបស់ខ្មែរ។
២.បន្ទាប់ពីឈួសឆាយអស់ ថៃកំពុងសម្រុកសាងសង់សំណង់រឹង ដែលជាអត្តសញ្ញាណរបស់ថៃនៅលើដីខ្មែរទាំង១៤កន្លែងឱ្យចប់មុនរដ្ឋាភិបាលថ្មីកើតឡើង ទើបថៃយល់ព្រមចូលតុចរចាជាមួយកម្ពុជា។
២.១.នៅពេលចរចាថៃនឹងទាមទារឱ្យកម្ពុជាទទួលស្គាល់ការកាន់កាប់លើដីជាក់ស្តែង ! បើកម្ពុជាមិនព្រម ហើយបើមើលទៅកម្ពុជាខ្សោយ ថៃនឹងប្រើពាក្យអាបាតឃ្លាំងថា “បើមិនព្រមមកវ៉ៃយកទៅ”។
២.២. បើកម្ពុជាខ្លាំង និងមានសម្ពាធពីអន្តរជាតិដូចជាចិន និងអាម៉េរិក ធ្វើឱ្យថៃគ្មានជម្រើស ពេលនោះថៃអាចយល់ព្រមទទួលយកផែនទីខ្នាត១/២០០.០០០ តាមសន្ធិសញ្ញាបារាំងសៀម១៩០៤, ១៩០៧។
២.៣.ទោះបីថៃយល់ព្រមក៏ដោយ ក៏ថៃមិនព្រមដកចេញពីតំបន់ទាំង១៤នេះដែរ ហើយថៃនឹងលើកសំណើតាមគោលការណ៍កាន់កាប់លើដីជាក់ស្តែង ដោយសម្អាងថាថៃមិនអាចរុះរើសំណង់រឹងរបស់ខ្លួនបានទេ ដូច្នេះថៃស្នើសុំដោះដូរដីបើមានការចាំបាច់។
៣.បើកម្ពុជាមិនព្រមតាមការស្នើសុំដោះដូរដី ថៃអាចដាក់សម្ពាធយោធាមកលើកម្ពុជាម្តងទៀត លើកនេះអាចបិទដែនសមុទ្រកម្ពុជា ព្រោះថៃដឹងថាជាដង្ហើមរស់របស់កម្ពុជា។

តើកម្ពុជាគួរដោះស្រាយបែបណា?
Scenarios របស់កម្ពុជា
១. បន្តព្យាយាមយ៉ាងសកម្មតាមរយៈការទូត ចរចាទ្វេភាគី ស្វែងរកការគាំទ្រពីប្រទេសមហាអំណាច។
២.ពង្រឹងសមត្ថភាពយោធាឱ្យបានខ្លាំងទាំងជើងទឹក, ជើងគោក និងជើងអាកាស។
៣.តើកម្ពុជាធ្វើបែបណា ទើបអាចពង្រឹងសមត្ថភាពយោធាលើវិស័យទាំង៣នេះបាន?
៣.១.ពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម គ្រប់ច្រកដែលអាចធ្វើទៅបាន។
៣.២.សម្អាតមាត់ធ្មេញ ដែលមានក្លិនស្អុយនៅនឹងចុងច្រមុះ បន្ទាប់មកចាំសម្អាតខ្លួនប្រាណ និងចុងជើង។
៣.៣.និមន្តព្រះសង្ឃ ឬហៅគ្រូចាប់ខ្មោច មកបណ្តេញខ្មោចនៅក្នុងជួរកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធទាំងពីរប្រភេទ រួចប្រមូលកងកម្លាំងពិតចូលហ្វឹកហាត់នៅក្នុងបន្ទាយជាប់ជាប្រចាំ មិនអនុញ្ញាតឱ្យទៅរស់នៅតាមផ្ទះ ទោះបីស្រុកសន្តិភាព កងកម្លាំងទាំងអស់ ត្រូវនៅក្នុងបន្ទាយហាត់រៀនក្បួនច្បាប់យុទ្ធសាស្ត្រដែរ។
៣.៣.កំណត់គោលការណ៍ “កងទ័ពម្នាក់ ដ្រូនអត្តឃាតមួយគ្រឿង” សង្គ្រាមសម័យបច្ចេកវិទ្យាគេមិនសូវប្រើកម្លាំងមនុស្សទេ ។
៤.បើថៃនៅតែព្រហើនចង់កម្ទេចកម្ពុជា កម្ពុជាក៏មិនទុកឱ្យថៃបានសុខដែរ គឺទីតាំងវិនិយោគប្រេង និងឧស្ម័នធំបំផុតរបស់ថៃ (Erawan Gas Field)របស់ក្រុមហ៊ុន PTT.នៅក្នុងឈូងសមុទ្រថៃមានតម្លៃជិត១ពាន់លានដុល្លារ ហើយមានចម្ងាយតែ២៨០គម.ពីក្រុងព្រះសីហនុប៉ុណ្ណោះ !
ចំណាំ៖ កូនខ្មែរ ត្រូវចងចាំឱ្យច្បាស់ថា កម្ពុជា និងថៃ គ្មានសន្តិភាពទេអស់រយៈពេល ៦៧៥ឆ្នាំ (១៣៥១-២០២៦) កន្លងមកហើយ គឺថៃប្រើវិធីសាស្ត្រឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរ តាមរូបភាពដដែល មិនផ្លាស់ប្តូរនិងយកទឹកដីខ្មែរបានជាបន្តបន្ទាប់។
ពត៌មានទូទៅ
ប្រធានបទ ៖ ពិភពលោកស្ថិតនៅប៉ូលណា? ប៉ូល អាមេរិក ឬ ចិន?
ពិភពលោកជាមហាអំណាចពហុប៉ូល ខណ:អំណាចធំៗមាន ២ តែមហាអំណាចឥណ្ឌារក្សជំហរឈរលើពហុប៉ូល។ សូមស្តាប់ការវិភាពពីបណ្ឌិត ភី វាសនា អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវភូមិសាស្ត្រនយោបាយ។
ពត៌មានទូទៅ
តើកម្ពុជារង់ចាំអ្វីបានជាមិនទាន់ប្តឹងទៅតុលាការអន្តរជាតិ (ICJ) ?
បើសិនជា អានុទីន ឡើងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីស្របច្បាប់មែន លោកនឹងឈប់ឈ្លានពានកម្ពុជាបាន លុះត្រាណាតែពលរដ្ឋថៃលែងមានមហិច្ចតាឈ្លានពានដីអ្នកជិតខាង។ សំណួរសួរថា៖ ការបោះឆ្នោតនៅថៃមានការលួចបន្លំសន្លឹកឆ្នោតទេ? អ្វីជាទិសដៅថ្មីរបស់អានុទីន ? ច្បាស់ទេថា អានុទីន នឹងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីស្របច្បាប់មែន? តើកម្ពុជារង់ចាំអ្វីបានជាមិនទាន់ប្តឹងទៅតុលាការអន្តរជាតិ (ICJ) ?
ពត៌មានទូទៅ
មហាសេដ្ឋីវ័យ ៧៨ឆ្នាំ Jimmy Lai ជាប់ពន្ធនាគារ ២០ឆ្នាំ លើបទចោទបីករណី
មហាសេដ្ឋីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៅទីក្រុងហុងកុង លោក Jimmy Lai វ័យ ៧៨ឆ្នាំ ត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសនាថ្ងៃចន្ទ ទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះ ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារសរុបរយៈពេល ២០ ឆ្នាំ ក្រោមបទចោទប្រកាន់ចំនួន ៣ករណី រួមមាន៖ ការឃុបឃិតគ្នា ២ករណី ក្នុងការរួមដៃជាមួយកងកម្លាំងបរទេស និង ១ករណីទៀត គឺពីបទបោះពុម្ពផ្សាយសម្ភារៈញុះញង់ នៅក្នុងសំណុំរឿងសន្តិសុខជាតិដ៏សំខាន់បំផុតរបស់មជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុមួយនេះ។
សូមរម្លឹកថា កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កន្លងទៅ តុលាការហុងកុង បានចេញសាលក្រមមានទោសចំពោះលោក Lai លើបទចោទប្រកាន់ទាំង ៣ករណីនេះ។ លោក Lai ដែលជាស្ថាបនិកនៃស្ថាប័នកាសែត Apple Daily ដែលបច្ចុប្បុន្នបានបិទទ្វារហើយ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាលើកដំបូងនៅក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២០។

ក្នុងចំណោមរឿងផ្សេងទៀត ក្រុមចៅក្រមបានសម្រេចថា បទល្មើសរបស់លោក Lai គឺ «ធ្ងន់ធ្ងរ» ហើយការឃុបឃិតគ្នាទាំងនោះស្ថិតក្នុងប្រភេទ «ធ្ងន់ធ្ងរបំផុត»។ ក្រុមចៅក្រមបន្តថា ការឃុបឃិតគ្នាជាមួយបរទេសត្រូវបាន «គ្រោងទុកយ៉ាងល្អ» និង «មានការគិតទុកជាមុន» នេះបើយោងតាមសេចក្ដីរាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរ៉យទ័រ។

ទោសជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ២០ឆ្នាំរបស់បុរសវ័យ ៧៨ឆ្នាំរូបនេះ គឺជាសេចក្ដីសម្រេចដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដែលត្រូវបានកាត់ទោសក្រោមច្បាប់សន្តិសុខជាតិរបស់ចិន បើគិតមកដល់ពេលនេះ។
ក្រុមគ្រួសាររបស់លោក Lai បានបង្ហាញក្ដីបារម្ភអំពីសុខភាពកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនរបស់លោកក្នុងពន្ធនាគារ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរក្រុងហុងកុង និងប្រទេសចិន បាននិយាយថា លោកមានសុខភាពល្អជា ហើយសិទ្ធិរបស់លោក ត្រូវបាន «ការពារយ៉ាងពេញលេញ»៕
-
កម្សាន្ត11 months ago«ទាក់ដំរី»
-
ចំណេះដឹងទូទៅ11 months agoចាក់ «បំណិនជីវិត» ចូលទៅកុមារកុំឲ្យធុញទ្រាន់នឹងការរៀនសូត្រ
-
ពត៌មានទូទៅ11 months agoអ្នករស់នៅក្នុងសំណង់អតីតសណ្ឋាគារអង្គរមានជ័យ តម្រូវឱ្យចាកចេញជាបន្ទាន់!
-
កម្សាន្ត10 months agoវិចារណកថា ! « សាទរឆ្នាំថ្មី ភាពជោគជ័យ និងផលជះដល់សង្គម »
-
សង្គម និងការអប់រំ9 months agoព្រះសក្យមុនីចេតិយ !
-
កម្សាន្ត11 months agoប្រវត្តិ និងការហាត់រៀនរបាំក្ងោកសិល្ប៏ នៅសាលាមធ្យមវិចិត្រសិល្បះ
-
ចំណេះដឹងទូទៅ8 months agoបណ្ឌិត ធុយ ចាន់ធួន ៖ នរវិទូខ្មែរ
-
ចំណេះដឹងទូទៅ1 year agoទង់ជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា


