នៅមុននេះបន្តិច មានការបំភ្លឺព័ត៌មានរបស់ស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ លើករណីប្រភពដើមរបស់ផ្លែស្វាយដែលមានម៉ាកយីហោ Romdoul និងការប្រើប្រាស់ស្លាកសញ្ញាបញ្ជាក់ថាជាផលិតផលរបស់កម្ពុជា នៅលើផ្លែស្វាយរបស់ថៃ។

ថ្ងៃនេះ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ប្រកាសលើហ្វេសប៊ុកផ្លូវការខ្លួនថា បន្ទាប់ពីចុះស្រាវជ្រាវដល់ទីតាំងម៉ាត ដែលបានដាក់លក់ផលិតផលផ្លែស្វាយខាងលើ និងទទួលបានការបញ្ជាក់ថា ម្ចាស់ម៉ាតបានទទួលស្គាល់ថា កន្លងមក«ពិតជាមានការច្រលំបិតស្លាកសញ្ញាថាជាផលិតផលរបស់កម្ពុជា នៅលើផ្លែស្វាយរបស់ថៃ​ពិតប្រាកដមែន» ប៉ុន្តែត្រូវបានកែតម្រូវរួចរាល់ហើយ។

អនុព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មអមស្ថានឯកអគ្គរាជទូត ក៏បានណែនាំ និងដាស់តឿនដល់ម្ចាស់ម៉ាត ឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងជៀសរៀងការក្លែងបន្លំប្រភពដើមថា ជាផលិតផលរបស់កម្ពុជា ដែលអាចឈានដល់ការចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់។

ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បញ្ជាក់ទៀត ផ្អែកតាមប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិកម្ម វិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ប្រភពដើមទំនិញ (CO Automation) របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានពិនិត្យឃើញថា ក្រុមហ៊ុន Hyundai Agro (Cambodia) Co., Ltd. បានធ្វើការវិនិយោគដើម្បីធ្វើការនាំចេញស្វាយពីកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ២០១៧ និងបានធ្វើការសុំវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ប្រភពដើមទំនិញ នៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម សម្រាប់ការនាំចេញស្វាយទៅកាន់ប្រទេសកូរ៉េចំនួន ១ ៨៣១,៩៦ តោន៕

(សិង្ហបុរី)៖ ជាមោទនភាពរបស់និស្សិតកម្ពុជា មកពីសាកលវិទ្យាល័យអាមេរិកាំងភ្នំពេញ និស្សិតវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា (សាលាតិចណូ) ដែលបានទទួលពានរង្វាន់ធំៗក្នុងការប្រគួតប្រជែងព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិចំនួន២ នៅទីក្រុងហ្សាកាតា នៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។

ក្នុងនោះព្រឹត្តិការណ៍ទី១ គឺកម្មវិធីប្រកួតប្រជែង Huawei ICT Asia Pacific ផ្តល់ដោយឯកឧត្តម កៅ គឹមហួន អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន ក្នុងការប្រកួតប្រជែងនៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលមាននិស្សិតចូលរួមប្រកួតជាង ៨ពាន់នាក់ ដោយ១. និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យអាមេរិកាំងភ្នំពេញ (AUPP) ទទួលបានពានរង្វាន់លេខពីរ ស្តីពីនវានុវត្តន៍បញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងមានឱកាសចូលរួមប្រកួតប្រជែងបន្តនៅទីក្រុងសិនជិន ប្រទេសចិន។ ២. និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យអាមេរិកាំងភ្នំពេញ ទទួលបានពានរង្វាន់លេខបី ស្តីពីបច្ចេកវិទ្យាក្លោដ។ ៣. និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យអាមេរិកាំងភ្នំពេញ ទទួលបានពានរង្វាន់លេខបី ស្តីពីបណ្តាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ និង៤. និស្សិតវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា (សាលាតិចណូ) ទទួលបានពានរង្វាន់លេខបី ស្តីពីនវានុវត្តន៍បញ្ញាសិប្បនិម្មិត។

ចំពោះកម្មវិធីទី២ គឺកម្មវិធីប្រកួតគម្រោងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត AI Ready ASEAN Youth Challenge ផ្ដល់ដោយឯកឧត្តម Tharman Shanmugaratnam ប្រធានាធិបតីសិង្ហបុរី នៅប្រទេសសិង្ហបុរី រៀបចំដោយមូលនិធិអាស៊ាន Google.org និងស្ថាប័ន AI Singapore ដែលមាននិស្សិតចូលរួមប្រកួតប្រជែងជាង ៦០០ក្រុម មកពីតំបន់អាស៊ានទាំង ១១ប្រទេស ដោយ១. និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យអាមេរិកាំងភ្នំពេញ ដែលបង្កើត Voha.ai ទទួលបានពានរង្វាន់លេខពីរ ស្តីពីនវានុវត្តន៍បញ្ញាសិប្បនិម្មិត៕

ដោយបណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង អ្នកជំនាញទស្សនវិជ្ជា

ប្រវត្តិសាស្ត្រគឺជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការណ៍ពិត។ បើគេងាកក្រោយទៅមើលអតីតកាលដ៏រុងរឿង «អាណាចក្រខ្មែរ» ធ្លាប់ជាមហានគរដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ក៏ប៉ុន្តែ ភាពរុងរឿងដែលបុព្វបុរសយើងបានកសាងឡើងយ៉ាងលំបាក ត្រូវបានរលាយសាបសូន្យបន្តិចម្តងៗ រហូតធ្លាក់ខ្លួនមកជាប្រទេសមួយដ៏តូចមួយ ក៏ព្រោះតែពាក្យមួយឃ្លាគឺ «ការបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង»រវាងខ្មែរនិងខ្មែរ។

មេរៀនឈឺចាប់ពីអតីតកាល

យើងធ្លាប់ឆ្លងកាត់ជម្លោះរវាងសាច់ញាតិឯង ការធ្វើរដ្ឋប្រហារ និងសង្គ្រាមស៊ីវិលដ៏រ៉ាំរ៉ៃដែលបង្កជាឱកាសឱ្យបរទេសឈ្លានពាន និងកាត់ទឹកដីតាមចិត្តចង់របស់ពួកគេ។ ឈាមខ្មែរដែលហូរស្រោចដីកម្ពុជាកាលពីអតីតកាល មិនមែនគ្រាន់តែជាលទ្ធផលនៃអាវុធបរទេសនោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ផ្តើមចេញពីគំនិតព្យាបាទ និងការបែកបាក់សាមគ្គីភាពរវាងខ្មែរនិងខ្មែរដែរ។

តថភាពបច្ចុប្បន្ន៖ សង្គ្រាមពាក្យសម្តីនិងមនោគមវិជ្ជា

មកដល់សម័យកាលនេះ ទោះបីជាសំឡេងកាំភ្លើងបានស្ងប់ ក៏ប៉ុន្តែ «សង្គ្រាមទឹកមាត់» និង«សង្គ្រាមមនោគមវិជ្ជា» កំពុងតែឆាបឆេះយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ។ ជារូបភាពដ៏គួរឱ្យអាណោចអាធ័មបំផុត នៅពេលដែលយើងឃើញ៖

• អ្នកនយោបាយក្នុងស្រុកនិងក្រៅស្រុក៖ ប្រើប្រាស់វេទិកាសាធារណៈដើម្បីជេរប្រមាថ ដៀលត្មះ និងចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមក ជួសឱ្យការតស៊ូមតិប្រកបដោយបញ្ញាតាមបែបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។
• បញ្ញវន្តក្នុងស្រុកនិងក្រៅស្រុក៖ ដែលគួរតែជាសសរទ្រូងនៃគំនិតជាតិ បែរជាប្រើចំណេះដឹងមកវាយប្រហារគ្នា បង្កើតជាបក្សពួកនិយម និងការរើសអើងគ្នាទៅវិញទៅមក។

តើការដៀលត្មះគ្នាទាំងនេះ ចំណេញដល់នរណា? ចម្លើយគឺច្បាស់ណាស់៖ វាគ្មានចំណេញអ្វីដល់ជាតិខ្មែរឡើយ មានតែការបង្កឱកាសឱ្យអ្នកដែលចង់ឃើញខ្មែរទន់ខ្សោយ សើចសប្បាយនិងកេងចំណេញពីយើងតែប៉ុណ្ណោះ។

តើល្មមដល់ពេលដែលយើងត្រូវភ្ញាក់រលឹកហើយឬនៅ?

យើងមិនអាចកែប្រែប្រវត្តិសាស្ត្របានទេ ប៉ុន្តែយើងអាចកំណត់អនាគតរបស់យើងបាន។ ប្រសិនបើខ្មែរនៅតែបន្តបែកបាក់ ខ្មែរនឹងនៅតែខ្សោយ ហើយប្រវត្តិសាស្ត្រនៃភាពអន់ថយរបស់យើងនឹងវិលត្រឡប់មករកយើងវិញជាមិនខាន។

សាមគ្គីភាពមិនមែនមានន័យថាត្រូវតែមានគំនិតដូចគ្នា១០០% នោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាការចេះផ្ដល់តម្លៃឱ្យគ្នា ការសន្ទនាដោយសន្តិវិធី និងការដាក់តម្កល់ «ផលប្រយោជន៍ជាតិ» ឱ្យខ្ពស់ជាង «ផលប្រយោជន៍បក្សពួកឬបុគ្គល»។

សេចក្តីអំពាវនាវ

សូមខ្មែរគ្រប់ទិសទី មិនថានៅក្នុងស្រុក ឬក្រៅស្រុក មិនថាមាននិន្នាការនយោបាយបែបណាក៏ដោយ សូមបញ្ឈប់ការរើសអើង និងការមាក់ងាយគ្នា។ ចូរយើងរួមរួមកម្លាំងសាមគ្គីគ្នា ដើម្បីសាងសង់មហាកំពែងការពារជាតិមួយដ៏រឹងមាំ ដែលគ្មានសត្រូវណាអាចរុះរើបាន។ បើមិនដូច្នោះទេ ប្រទេសយើងអាចប្រឈមមុខនឹងការបាត់បង់ចេញពីផែនទីពិភពលោក ដូចប្រទេសមួយចំនួនដែលបានបាត់បង់រួចមកហើយ។

ខ្មែររួបរួម ខ្មែរខ្លាំង! ខ្មែរសាមគ្គី ខ្មែរសុខដុម!