អន្តរជាតិ
សង្រ្គាមមជ្ឈិមបូព៌ា៖ បណ្តាប្រទេសនៅឈូងសមុទ្រខាតបង់ទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារ ខណៈអាម៉េរិកបង្កើនសន្ទុះវាយប្រហារអ៊ឺរ៉ង់
(មជ្ឈិមបូព៌ា)៖ សង្គ្រាមរវាងសហរដ្ឋអាម៉េរិក-អ៊ីស្រាអែលលើអ៊ីរ៉ង់ បានជះឥទ្ធិពលអាក្រក់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅពាសពេញតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ជាពិសេសប្រទេសរដ្ឋអារ៉ាប់ ដោយមានមនុស្សរាប់លាននាក់បានធ្លាក់ចូលក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងមនុស្សធម៌ ដោយមិនអាចនឹកស្រម៉ៃថាថ្ងៃសន្តិភាពពេញលេញនឹងវិលត្រឡប់មកដូចដើមឡើយ ខណៈអាម៉េរិកបានបញ្ជូនកងទ័ពពិសេសជិត៣ពាន់នាក់បន្ថែមចូលជ្រៅនៅក្នុងសមរភូមិសង្គ្រាម។
យោងតាមកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNDP) ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនានេះ បានឱ្យដឹងថា ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ក្នុងតំបន់ប្រទេសអារ៉ាបធ្លាក់ចុះប្រហែល ៣.៧ ទៅ ៦ភាគរយ ស្មើនឹងទឹកប្រាក់ពី ១២០ប៊ីលានដុល្លារទៅ ១៩៤ប៊ីលានដុល្លារ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមមួយនេះបន្តអូសបន្លាយជិត២ខែ។
លោក Abdallah Al Dardari ជំនួយការអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិនិងជានាយកការិយាល័យតំបន់ UNDP សម្រាប់រដ្ឋអារ៉ាប់បានលើកឡើងថា «ការងារចំនួន ៣.៧លានកន្លែងបានត្រូវបិទទ្វា ហើយមនុស្សប្រហែល៤លាននាក់ទៀតនៅក្នុងតំបន់អាចធ្លាក់ក្រោមបន្ទាត់នៃភាពក្រីក្រ»។
ជម្លោះរយៈពេលខ្លីប៉ុន្តែមានឥទ្ធិពលអាក្រក់ខ្លាំង ដោយសារសង្គ្រាមនេះអាម៉េរិក-អ៊ីស្រាអែលនិងអ៊ីរ៉ង់ បានដាក់គោលដៅវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលឈូងសមុទ្រ កន្លែងស្តុកប្រេងសំខាន់ៗ និងការបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ប៉ះពាល់ការនាំចេញប្រេង ឧស្ម័នជាង២០ភាគរយនៃការដឹកជញ្ជូនសរុបរបស់ពិភពលោក។
បន្ថែមពីនោះ ការកើនឡើងនៃអត្រាភាពក្រីក្របានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងតំបន់ Levant ក្នុងនោះប្រទេសងាយរងគ្រោះរួមមាន ស៊ូដង់ និងយេម៉ែនជាកន្លែងដែលមានហានិភ័យជាងគេបំផុត ហើយការប៉ះទង្គិចនេះនឹងប្រែទៅជាការបាត់បង់សុខុមាលភាពប្រជាជន។
ប្រទេសលីបង់បានធ្លាក់ចូលក្នុងសង្គ្រាម បន្ទាប់ពីក្រុមហេសបូឡាសវាយប្រហារអ៊ីស្រាអែល ដើម្បីសងសឹកចំពោះការសម្លាប់អតីតមេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់ អាយ៉ាតូឡាស់ អាលី ខាមេណៃ (Ayatollah Ali Khamenei) កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ជាពិសេសការវាយប្រហារតាមអាកាស និងជម្លៀសពលរដ្ឋចេញជាបន្តបន្ទាប់ បណ្តាលឱ្យមានការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរក្នុងតំបន់ដូចជា លំនៅដ្ឋាន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូន និងសេវាសាធារណៈ ជាមួយនឹងការផ្លាស់ទីលំនៅទ្រង់ទ្រាយធំទៀតផង។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បើយើងក្រលែកមើលតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ក៏បានបង្កើនសម្ពាធហិរញ្ញវត្ថុតាមរយៈការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេង ការរំខានពាណិជ្ជកម្ម និងការថយចុះវិនិយោគិន។ ប្រទេសជាច្រើនដូចជាកម្ពុជា ថៃ និងវៀតណាមពឹងផ្អែកលើប្រេងឥន្ធនៈនាំចូល ដូច្នេះជម្លោះដែលប៉ះពាល់ដល់ច្រកសមុទ្រហ័រមូសអាចបង្កើនថ្លៃដើម និងបង្កឱ្យមានអតិផរណា។
ជារួម ខណៈពេលដែលសង្គ្រាមមជ្ឈិមបូព៌ាមិនតែងតែបង្កឱ្យមានវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុពេញលេញនោះទេ វានៅតែអាចប៉ះពាល់យ៉ាងសំខាន់ដល់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដោយបង្កើនថ្លៃដើម កាត់បន្ថយសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្ម និងបន្ថយទេសចរណ៍ និងការវិនិយោគ។ ផលប៉ះពាល់រួមគ្នាទាំងនេះអាចធ្វើឱ្យស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចចុះខ្សោយ ជាពិសេសប្រសិនបើជម្លោះអូសបន្លាយរយៈពេលយូរតទៅមុខទៀត៕
ដោយ៖ ចិន្តា ទីទិ
